چهارشنبه هشتم اسفند 1386
خود ناسازگازی درشبدر
تولید مثل جنسی از فرایندهایی است که به سازگار شدن موجودات زنده با محیط و افزایش تنوع کمک می کند . در بسیاری از گیاهان پرچم و مادگی میتوانند توسط یک گیاه ایجاد شوند و بنابر این انجام خود لقاحی امکان پذیر است . بعضی از گیاها ن برا یجلوگیری از وقوع خود لقاحی و رسیدن به تنوع بیشتر راهکارهایی را مورد استفاده قرار میدهند . یکی از جالب ترین این روش ها در گیاه شبدر دیده میشود در شبدر ژنی به نام S با تعداد زیادی الل وجود دارد که مسئول خود ناسازگاری در این گیاه است . زمانیکه یک دانه گرده از این گیاه روی کلاله مادگی گیاه ماده می نشیند در صورتی که الل ممربوط به ژن S دانه گرده با یکی از دو الل ژن S در کلاله مادگی یکسان باشد رشد لوله گرده قبل از رسیدن به کیسه رویانی متوقف میشود به عنوان مثال فرض کنید ژنوتیپ گیاه نر S1S2 و ژنوتیپ گیاه ماده3 2S S باشد گیاه نر دو نوع دانه گرده با ژنوتیپ های2S و1 S تولید میکند در صورتی که دانه گرده1 S روی کلاله مادگی گیاه 3 2S S بنشیند به دلیل این که الل S1 با هیچ یک از الل های2 S و3 S گیاه ماده یکسان نیست لوله گرده تشکیل میشود و تولید مثل گیاه انجام میشود در صورتی که دانه گرده S2 روی کلاله مادگی گیاه 3 2S S بنشیند چون الل2 S در دانه گرده و در مادگی مشترک است تولید لوله گرده متوقف میشود و تولید مصل انجام نمیگیرد اگر کمی دقت کنید متوجه میشوید که این مکانیزم مانع از انجام خود لقاحی در گیاه شبدر میشود
در امیزش شبدر S1S2 والد نر با شبدر3 2S S والد ماده چه نسبتهای ژنوتیپی در آلبومن دانه های تولید شده ،مورد انتظار است ؟
با توجه به توضیحات بالا و به علت خاصیت خود ناسازگاری ، از والد نر ، تنها الل S1 است که میتواند در تولید مثل شرکت کند ،پس تمامی دانه های حاصل از والد نر خو الل S1 را دریافت میکنند از طرف دیگر میدانیم البومن تریپلوئید است و از لقاح آنتروزوئید با سلول دو هسته ای حاصل میشود . ژنوتیپ سلول دو هسته ای در گیاه S2S3 به صورت S2S2 یا S3S3 است پس در نهایت از لقاح آنتروزوئید با سلول دو هسته ای نیمی از زاده ها به صورت S1S2S3و نیم دیگر به صورت 3 S1S3S خواهند بود

